ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย

โดย จันทรา เชื้อแสน  - 13 ส.ค. 2542



       นับตั้งแต่เปิดหน้าแรกของประวัติศาสตร์ชาติไทย ช้างเป็นสัตว์ที่มีบทบาท ความผูกพันและทำประโยชน์ให้แก่คนไทยมาตลอด ทั้งทางด้านวัฒนธรรม การเมืองและเศรษฐกิจ ปัจจุบันสถานการณ์ของช้างไทยอยู่ในสภาวะที่น่าเป็นห่วงว่าอาจจะสูญพันธุ์ในไม่ช้านี้ เนื่องจากกิจกรรมต่าง ๆ ของมนุษย์ เช่น การล่าช้างเอางา การบุกรุกพื้นที่หากินของช้าง เป็นต้น



       ที่บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 28 - 29 ริมถนนสายลำปาง - เชียงใหม่ ต.เวียงตาล อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง บนเนื้อที่ 383 ไร่ เป็นที่ตั้งของหน่วยงานหนึ่งซึ่งให้ความสำคัญกับปัญหานี้ คือหน่วยงานที่ชื่อว่า "ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย" ดำเนินการโดยฝ่ายอุตสาหกรรมป่าไม้ภาคเหนือ องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ (ออป.) เปลี่ยนชื่อมาจาก "ศูนย์ฝึกลูกช้าง" ที่จัดตั้งขึ้นที่หมู่บ้านปางหละ อ.งาว จ.ลำปาง เมื่อปี 2512 และได้ย้ายมาอยู่ที่ อ.ห้างฉัตรแห่งนี้เมื่อปี 2534 ที่นี่เป็นหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ ขึ้นตรงกับองค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

             


วัตถุประสงค์ในการจัดตั้ง

      - เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี เนื่องในวโรกาสที่ทรง
        ทรงเจริญพระชนมายุครบรอบ 3 รอบ เมื่อปี 34
      - เพื่อเป็นการช่วยอนุรักษ์ช้างไม่ให้สูญพันธุ์ไปจากประเทศไทย
      - เพื่อเป็นศูนย์ข้อมูลและศูนย์กลางความรู้เรื่องช้างไทย
      - เพื่อรักษาศิลปะการทำไม้โดยการใช้ช้างให้คงอยู่สืบไป
      - เพื่อประชาสัมพันธ์ประเทศไทย ในฐานะที่ศูนย์อนุรักษ์ช้างเพียงที่เดียวที่มีการฝึกช้างทำไม้
      - เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์



บทบาทและหน้าที่ของศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย

       - ดำเนินกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์ช้าง
       - เผยแพร่ความรู้และความเข้าใจอันเป็นประโยชน์ต่อการอนุรักษ์ช้างไทยในรูปแบบของ
         การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ เช่น จัดให้มีการแสดงของช้าง รวมถึงวิธีการทำไม้ของช้าง และ         
         การให้บริการนั่งช้างชมธรรมชาติและบรรยากาศรอบศูนย์
       - เผยแพร่ความรู้ความเข้าใจในอันที่จะเป็นประโยขน์ต่อการอนุรักษ์ช้างไทย ตลอดจน
         เป็นสถานที่ฝึกงานของนิสิตและนักศึกษาแพทย์จากสถาบันต่าง ๆ
                                                                                                             
        ภารกิจหลักของหน่วยงานนี้ก็คือ การฝึกลูกช้าง ก่อนที่จะนำไปใช้ลากไม้ในป่าใหญ่หรือภูเขาสูง ซึ่งรถไม่สามารถเข้าไปถึง จึงต้องใช้แรงช้างในการลาก การฝึกลูกช้างจะทำการฝึกลูกช้างอายุตั้งแต่ 5 ขวบขึ้นไป โดยมีขั้นตอนการฝึกหลายขั้นตอน และใช้เวลาฝึกเป็นรอบ ๆ ละประมาณ 45 นาที ทั้งนี้ทางศูนย์เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมการฝึกได้ด้วย หรือถ้านักท่องเที่ยวท่านใดต้องการจะขี่ช้างชมบรรยากาศรอบ ๆ บริเวณศูนย์ ก็สามารถติดต่อเจ้าหน้าที่ที่นั่นได้เลย

    


    รอบแสดงของช้าง มีดังนี้
       - วันธรรมดา มี 2 รอบ เวลา 10.00 น. และ 11.00 น.
       - วันหยุดราชการและวันหยุดนักขัตฤกษ์ มี 3 รอบ
          เวลา 10.00 น., 11.00 น. และ 13.30 น.
      * นั่งช้าง  ตั้งแต่เวลา 08.00 น. - 15.30 น. ทุกวัน
      * อัตราค่าเข้าชม ท่านละ 40 บาท

    
      การเดินทาง มีรถประจำทางผ่านตลอดวัน
       - จากจังหวัดลำปาง ตามถนนสายลำปาง - เชียงใหม่ ระหว่างหลัก กม. ที่ 28 - 29
                                        ห่างจากตัวเมืองลำปางเพียง 30 กิโลเมตร
       - จากเชียงใหม่และลำพูน ตามถนนสายลำปาง - เชียงใหม่ ประมาณ 70 กม. และ 40 กม.

     สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ :   
       ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย กม. 28 - 29 ถนนสายลำปาง - เชียงใหม่ ต.เวียงตาล อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง
        โทร.(054) 229-042
       โครงการศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย  ฝ่ายอุตสาหกรรมป่าไม้ภาคเหนือ
        26 ถ.ท่ามะโอ ต.เวียงเหนือ จ.ลำปาง
        โทร. (054) 228108, 227051 โทรสาร (054) 226163
      หรือ เยี่ยมชม มูลนิธิเพื่อนช้าง