ภูมิปัญญาไทยที่นำทรัพยากรธรรมชาติมาใช้

โดย พจนีย์ สวัสดิ์รัตน์  - 27 ส.ค. 2542


ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่นำทรัพยากรธรรมชาติมาใช้


ประเทศไทยมีทรัพยากรธรรมชาติมากมายและสวยงาม เช่น ป่าไม้ แหล่งน้ำ แร่ธาตุ หิน ดิน ทราย ทรัพยากรธรรมชาติเหล่านี้ ถูกนำมาใช้ทั้งทางตรงและทางอ้อม ประโยชน์ทางตรง ได้แก่ การนำไม้มาสร้างบ้านเรือน ที่อยู่อาศัย การนำน้ำมาใช้อุปโภค บริโภค อาหารจากพืชพันธุ์และสิ่งมีชีวิตในป่า ประโยชน์ทางอ้อมที่ได้จากธรรมชาติ เช่น ความชุ่มชื้น ฝนตกตรงตามฤดูกาล ความสดชื่น ร่มเย็น ชีวิตของคนกับป่ามีความผูกพันกันมาโดยตลอด จะเห็นได้จากการนำไม้ไผ่มาจักสานเป็น กระบุง กระจาด ตะกร้า และนำมาใช้ในชีวิตประจำวัน




จากวิถีชีวิตที่นำธรรมชาติจากพืชพันธุ์มาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน ถูกถ่ายทอดสู่ คนรุ่นหลัง จนกลายเป็น "ภูมิปัญญาท้องถิ่น"ที่สืบทอดกันมา เช่น การทอผ้า การทำกระติบข้าวจากไม้ไผ่ น้ำเต้าใส่น้ำ ตะกร้าที่สานจากก้านมะพร้าว ที่เขี่ยบุหรี่จากไม้ไฝ่ กระปุกออมสิน ซึ่งสามารถทำได้ทั้งสิ่งของเครื่องใช้และสิ่งประดิษฐ์สวยงาม และต่อไปนี้ขอแนะนำภูมิปัญญาท้องถิ่น ดังนี้





1.นางคำปัน อินตา ภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับการทอผ้า ของกลุ่มจักสาน-ทอผ้าวัดเจดีย์ซาว บ้านวังหม้อ หมู่ 2 ตำบลต้นธงชัย อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง โดยมีผลิตภัณฑ์ที่เป็นผ้าทอ เป็นผืน ผ้าเช็ดหน้า



2.นายรัตน์ กาวิชัย ภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับจักรยานจำลองแห่งบ้านทรายใต้ 30/1 หมู่ 8 ตำบลพิชัย อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง ผลิตภัณฑ์จากต้นเถาวัลย์เครือ ต้นขจร เศษวัสดุจากพืชพันธุ์ธรรมชาติมาประดิษฐ์ มาประกอบ ตกแต่ง ดัดแปลงเป็นสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆให้สวยงาม เป็นการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่าและมีประสิทธิภาพ โดยไม่ทำลายธรรมชาติ และผู้ผลิตยังสามารถนำเป็นอาชีพเสริม หารายได้อีกทางหนึ่ง


3.นายรัตน์ ก๋าวันนา ภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับการทำรถชอปเปอร์จำลอง
จากเศษไม้สัก ไม้มะขาม ต้นเถาวัลย์เครือ เศษพืชพันธุ์ไม้ในป่ามาประกอบเป็นสิ่งประดิษฐ์สวยงาม ซึ่งจะหาดูได้จาก บ้านทรายใต้ เลขที่ 43/1 หมู่ 8 ตำบลพิชัย อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง ในราคาย่อมเยาเป็นกันเอง







การนำทรัพยากรธรรมชาติมาใช้ต้อง ใช้อย่างประหยัดและเกิดประโยชน์อย่างสูงสุด ในการนำเศษพืชพันธุ์ไม้ก็ต้องไม่ทำลายธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ผู้ผลิตหรือ ภูมิปัญญาท้องถิ่น ต้องเป็นผู้มีความรักในพืชพันธุ์ธรรมชาติ เพราะพืชพันธุ์ธรรมชาติทั้งหลายมีความเกี่ยวพันกับอาชีพ ชีวิตและความเป็นอยู่
ธรรมชาติสร้างสรรค์ภูมิปัญญา
ภูมิปัญญาสร้างสรรค์สังคม
สังคมสร้างสรรค์สิ่งแวดล้อม